Trong quá trình hoạt động, mâu thuẫn lợi ích giữa các đối tác là điều khó tránh khỏi. Khi thương lượng bất thành, các bên buộc phải đưa vụ việc ra cơ quan tài phán. Hiện nay, pháp luật Việt Nam công nhận hai phương thức chính để giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại: Khởi kiện ra Tòa án nhân dân hoặc Khởi kiện ra Trung tâm Trọng tài thương mại.
Mỗi phương thức đều có ưu và nhược điểm riêng. Vậy doanh nghiệp nên chọn con đường nào để vừa bảo vệ quyền lợi, vừa tiết kiệm chi phí và giữ gìn uy tín? Bài viết dưới đây của Luật Anh Sĩ sẽ đặt hai phương thức này lên bàn cân so sánh.
Cơ chế giải quyết tranh chấp tại Tòa án: Truyền thống và Quyền lực nhà nước
Đây là phương thức phổ biến nhất mà các doanh nghiệp thường nghĩ tới khi cần giải quyết tranh chấp hợp đồng.
- Quy trình: Tuân thủ nghiêm ngặt Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Vụ án có thể trải qua hai cấp xét xử: Sơ thẩm và Phúc thẩm (nếu có kháng cáo) hoặc Giám đốc thẩm, tái thẩm.
- Ưu điểm: Chi phí khởi kiện (án phí) được tính theo khung nhà nước quy định.
- Nhược điểm: Quy trình thường kéo dài (có thể lên đến vài năm nếu bị hủy án xử lại). Nguyên tắc “xét xử công khai” có thể khiến các bí mật kinh doanh hoặc uy tín của doanh nghiệp bị phơi bày trước công chúng và đối thủ cạnh tranh.
Cơ chế giải quyết tại Trọng tài thương mại: Linh hoạt và Bảo mật
Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp, do các bên thỏa thuận lựa chọn, hoạt động theo Luật Trọng tài thương mại 2010.
- Quy trình: Các bên được quyền chọn Trọng tài viên, chọn địa điểm. Phán quyết của Trọng tài là chung thẩm (có hiệu lực ngay, không bị kháng cáo).
- Ưu điểm:
- Bảo mật tuyệt đối: Các phiên họp giải quyết tranh chấp được tiến hành kín, giúp giữ gìn danh tiếng doanh nghiệp.
- Nhanh chóng: Do phán quyết có giá trị chung thẩm, các bên không mất thời gian cho giai đoạn phúc thẩm.
- Chuyên môn cao: Các bên có thể chọn Trọng tài viên là chuyên gia am hiểu sâu sắc về lĩnh vực tranh chấp (như xây dựng, logistics, hàng hải…).
- Nhược điểm: Để giải quyết bằng trọng tài, bắt buộc phải có “Thỏa thuận trọng tài” trong hợp đồng hoặc văn bản riêng biệt.
Ví dụ điều khoản thỏa thuận trọng tài như sau:
“Mọi trong chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm trọng tài Cửu Long (CLAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm trọng tài này”
Doanh nghiệp nên chọn phương thức nào?
Nên chọn Trọng tài thương mại khi:
- Tranh chấp liên quan đến các bí mật kinh doanh, công nghệ cần bảo mật tuyệt đối.
- Doanh nghiệp mong muốn kết thúc tranh chấp nhanh gọn để tập trung kinh doanh.
Nên chọn Tòa án nhân dân khi:
- Hợp đồng không có điều khoản trọng tài và các bên không thể thỏa thuận được sau khi tranh chấp xảy ra.
Vai trò của Luật sư thương mại trong cả hai quy trình
Dù chọn Tòa án hay Trọng tài, bản chất của việc giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại vẫn là cuộc đấu trí về chứng cứ và lý lẽ pháp lý.
Luật Anh Sĩ với đội ngũ luật sư chuyên sâu sẽ hỗ trợ doanh nghiệp:
- Đánh giá hồ sơ: Xác định điểm mạnh, yếu và tư vấn chọn cơ quan giải quyết tranh chấp phù hợp nhất.
- Soạn thảo văn bản: Chuẩn bị Đơn khởi kiện, Bản tự bảo vệ và thu thập chứng cứ hợp pháp.
- Tranh tụng: Đại diện doanh nghiệp tham gia các phiên tòa hoặc phiên họp trọng tài để bảo vệ tối đa quyền lợi.
Lưu ý quan trọng:
Nếu muốn chọn Trọng tài, hãy nhớ cài cắm điều khoản “Giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài” ngay từ khi soạn thảo hợp đồng. Nếu quên điều này, khi tranh chấp phát sinh, gần như 90% đối tác sẽ từ chối thỏa thuận trọng tài và vụ việc buộc phải ra Tòa án.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Phán quyết của Trọng tài có giá trị thi hành như bản án Tòa án không?
Có. Theo Luật Trọng tài thương mại 2010, phán quyết trọng tài có hiệu lực thi hành ngay. Nếu bên thua kiện không tự nguyện thi hành, bên thắng kiện có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế thi hành tương tự như bản án của Tòa án.
Lưu ý & Thông tin liên hệ:
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp để được tư vấn chi tiết cho trường hợp của mình.
CÔNG TY LUẬT ANH SĨ
📞 Hotline/Zalo: 0782 902 158 – 0939 453 868
☎️ Điện thoại bàn: 0292.224.6698
📧 Email: congtyluatanhsi@gmail.com
🌐 Website: luatanhsi.vn
Hệ thống văn phòng:
📍 Trụ sở chính: Số 253AC2, đường số 4, KDC Hồng Phát, phường An Bình, TP. Cần Thơ,
📍 Chi nhánh Phú Quốc: 186B Đường 30 Tháng 4, Dương Đông, Phú Quốc, Kiên Giang,
📍 Chi nhánh An Giang: Tổ 40, ấp Bình Phú I, xã Hòa Bình, tỉnh An Giang,
📍 Văn phòng giao dịch Vĩnh Viễn: Ấp 1, xã Vĩnh Viễn, TP. Cần Thơ,
📍 Văn phòng giao dịch Nguyễn Văn Cừ: Số 256, đường Nguyễn Văn Cừ, phường Cái Khế, TP. Cần Thơ,
📍 Văn phòng giao dịch Mỹ Tú: Ấp Cầu Đồn, xã Mỹ Tú, thành phố Cần Thơ.
