Khái niệm “bán nợ” ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt là khi các ngân hàng hoặc công ty tài chính chuyển giao các khoản nợ cho các công ty quản lý tài sản (AMC) hoặc các tổ chức khác. Khi nhận được thông báo về việc khoản nợ của mình đã có một “chủ mới”, nhiều người có nợ (debtor) thường cảm thấy hoang mang, lo lắng về các nghĩa vụ của mình và cách thức đòi nợ của bên thứ ba.
Vậy theo pháp luật Việt Nam, việc bán nợ được quy định như thế nào và đâu là quyền của người có nợ khi bán nợ? Bài viết này của Luật Anh Sĩ sẽ phân tích rõ các quyền và nghĩa vụ của người có nợ theo quy định của Bộ luật dân sự 2015, giúp bạn hiểu rõ vị trí pháp lý của mình trong tình huống này.
Hiểu đúng về “bán nợ” và phân biệt với “dịch vụ đòi nợ thuê”
Trước hết, cần làm rõ rằng pháp luật Việt Nam không dùng thuật ngữ “bán nợ” mà sử dụng khái niệm pháp lý là “chuyển giao quyền”. Theo đó, bên có quyền (chủ nợ ban đầu) có thể chuyển giao quyền yêu cầu trả nợ của mình cho một người khác (gọi là bên thế quyền) thông qua một hợp đồng. Việc chuyển giao này được quy định từ Điều 365 đến Điều 371 của Bộ luật dân sự 2015.
Một điểm cực kỳ quan trọng cần phân biệt là việc chuyển giao quyền yêu cầu này hoàn toàn khác với hoạt động “kinh doanh dịch vụ đòi nợ” hay “đòi nợ thuê”. Kể từ ngày 01/01/2021, Luật đầu tư 2020 đã chính thức cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ. Điều này có nghĩa là các công ty được lập ra chỉ với mục đích đi đòi nợ thuê cho người khác là bất hợp pháp. Việc bán đứt khoản nợ cho một bên thứ ba (bên thế quyền) thì bên đó sẽ trở thành chủ nợ mới và tự mình thực hiện việc thu hồi nợ.
Các quyền pháp lý của người có nợ khi khoản nợ bị bán
Khi chủ nợ ban đầu bán khoản nợ của bạn, pháp luật trao cho bạn những quyền cụ thể để tự bảo vệ.
Quyền quan trọng nhất của người có nợ là quyền được thông báo bằng văn bản về việc chuyển giao. Bên chuyển giao quyền (chủ nợ cũ) phải thông báo bằng văn bản cho bạn về việc chuyển giao, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Nếu chủ nợ cũ không thông báo, bạn hoàn toàn có quyền tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho họ. Trong trường hợp này, nếu bạn đã trả hết nợ cho chủ nợ cũ thì được xem là đã hoàn thành nghĩa vụ, và chủ nợ mới sẽ phải tự giải quyết với chủ nợ cũ.
Nghĩa vụ của người có nợ khi nhận được thông báo bán nợ
Đi đôi với quyền lợi là nghĩa vụ. Khi bạn đã nhận được thông báo hợp lệ về việc chuyển giao khoản nợ, nghĩa vụ chính của bạn sẽ thay đổi.
Nghĩa vụ quan trọng nhất là bạn phải thực hiện việc trả nợ cho bên thế quyền, tức là chủ nợ mới. Bạn cũng có nghĩa vụ cung cấp các thông tin và tài liệu cần thiết liên quan đến khoản nợ khi chủ nợ mới yêu cầu, nhằm giúp họ thực hiện quyền yêu cầu một cách hợp pháp.
Giải đáp các thắc mắc thường gặp
Câu hỏi: Tôi có quyền phản đối việc bán nợ không?
Trả lời: Bạn không có quyền phản đối bản thân hành vi bán nợ (trừ khi có thỏa thuận cấm bán nợ trong hợp đồng ban đầu). Tuy nhiên, bạn có quyền phản đối nếu việc chuyển giao không hợp lệ, ví dụ như bạn không nhận được thông báo bằng văn bản, hoặc bên mua nợ là một công ty đòi nợ thuê bất hợp pháp.
Lưu ý & Thông tin liên hệ:
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Do quy định pháp luật có thể thay đổi và mỗi trường hợp có tình tiết khác nhau, vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật sư của Luật Anh Sĩ để được tư vấn chính xác nhất.
Công ty Luật Anh Sĩ
📞 Hotline: 0782 902158 – 0939 453 868
📧 Email: congtyluatanhsi@gmail.com
Hệ thống văn phòng:
📍 Trụ sở chính: Số 253AC2, đường số 4, KDC Hồng Phát, phường An Bình, TP. Cần Thơ,
📍 Chi nhánh Phú Quốc: 186B Đường 30 Tháng 4, Dương Đông, Phú Quốc, Kiên Giang,
📍 Chi nhánh An Giang: Tổ 40, ấp Bình Phú I, xã Hòa Bình, tỉnh An Giang,
📍 Văn phòng Vĩnh Viễn: Ấp 1, xã Vĩnh Viễn, TP. Cần Thơ,
📍 Văn phòng Nguyễn Văn Cừ: Số 256, đường Nguyễn Văn Cừ, phường Cái Khế, TP. Cần Thơ
