Khi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan nhà nước xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, người dân có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu xem xét lại tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi đó. Đây là hình thức bảo vệ pháp lý được ghi nhận tại Luật Tố tụng hành chính 2015. Tuy nhiên, nhiều người vẫn gặp lúng túng khi bắt đầu khởi kiện vụ án hành chính vì chưa nắm rõ trình tự thủ tục. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn ngắn gọn, giúp bạn hiểu rõ các bước cần thực hiện.
1. Quyền khởi kiện vụ án hành chính
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền khởi kiện vụ án hành chính để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.
Ví dụ phổ biến: khởi kiện quyết định thu hồi đất, xử phạt hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ, hành vi chậm cấp sổ đỏ, hành vi cưỡng chế không đúng trình tự…
2. Hồ sơ khởi kiện cần chuẩn bị
Người khởi kiện cần chuẩn bị Đơn khởi kiện vụ án hành chính theo mẫu và các tài liệu sau:
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực quyết định hành chính, văn bản kết quả giải quyết khiếu nại (nếu có).
- Các tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích bị xâm phạm.
- Bản sao giấy tờ tùy thân (cá nhân) hoặc giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (tổ chức).
- Tài liệu chứng minh đã nộp đơn tại Tòa án (nếu gửi qua bưu điện).
Trong đơn khởi kiện cần đảm bảo các nội dung theo quy định tại Điều 118 Luật Tố tụng Hành chính.

3. Thẩm quyền giải quyết
Tòa án cấp huyện giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện sau đây:
- Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước đó, trừ quyết định hành chính, hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện.
- Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc của người đứng đầu cơ quan, tổ chức từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án đối với công chức thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan, tổ chức đó.
- Khiếu kiện danh sách cử tri của cơ quan lập danh sách cử tri trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án.
Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh được quy định tại Điều 32 Luật TTHC.
Đơn khởi kiện có thể nộp trực tiếp tại Tòa hoặc gửi qua bưu điện.
4. Trình tự thủ tục tố tụng hành chính
- Bước 1: Chuẩn bị và nộp đơn khởi kiện hợp lệ.
- Bước 2: Tòa án xem xét, nếu đủ điều kiện thì thông báo thụ lý vụ án.
- Bước 3: Tòa tiến hành đối thoại và chuẩn bị xét xử.
- Bước 4: Mở phiên tòa sơ thẩm để xét xử vụ án hành chính.
- Bước 5: Các bên có quyền kháng cáo, kháng nghị bản án theo trình tự phúc thẩm nếu không đồng ý với kết quả xét xử sơ thẩm.
Lưu ý: Thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính là 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính.
5. Lưu ý quan trọng khi khởi kiện
- Nếu đơn không đủ điều kiện, Tòa án sẽ trả lại đơn hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Việc nộp đơn đúng mẫu, đúng nội dung là yếu tố quan trọng để hồ sơ được chấp nhận.
- Trong quá trình giải quyết, người khởi kiện cần phối hợp, cung cấp đầy đủ tài liệu chứng cứ đúng hạn và tham gia các buổi làm việc theo triệu tập của Tòa.
- Người khởi kiện có thể tự mình khởi kiện hoặc ủy quyền cho luật sư tham gia tố tụng, hỗ trợ về pháp lý, chứng cứ và tranh luận tại tòa để nâng cao cơ hội thành công.
Khởi kiện vụ án hành chính là quyền của cá nhân, tổ chức để yêu cầu bảo vệ quyền lợi khi bị cơ quan nhà nước ban hành quyết định sai hoặc thực hiện hành vi trái pháp luật. Tuy nhiên, do đặc thù tố tụng hành chính có nhiều quy định chặt chẽ, người khởi kiện cần nắm vững trình tự thủ tục và có chiến lược pháp lý phù hợp.
Để tránh sai sót trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và tham gia tố tụng, việc tham vấn hoặc ủy quyền cho luật sư là giải pháp an toàn, giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao khả năng bảo vệ quyền lợi chính đáng trước Tòa.
Công ty Luật Anh Sĩ cung cấp dịch vụ tư vấn và tham gia tố tụng vụ án hành chính từ giai đoạn khởi kiện đến tranh tụng tại tòa. Liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ thủ tục, soạn đơn khởi kiện, đánh giá hồ sơ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong suốt quá trình giải quyết vụ án.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Có phải khiếu nại trước rồi mới được khởi kiện vụ án hành chính?
Không bắt buộc khiếu nại trước khi khởi kiện, tuy nhiên, người khởi kiện phải cam kết không đồng thời khiếu nại tại cơ quan có thẩm quyền. . - Có thể ủy quyền cho người khác đại diện tham gia vụ án hành chính không?
Có. Người khởi kiện có thể ủy quyền cho luật sư hoặc người khác có năng lực hành vi dân sự đầy đủ để tham gia tố tụng, nếu có giấy ủy quyền hợp pháp. - Nếu Tòa án từ chối thụ lý đơn, tôi có quyền khiếu nại không?
Có. Người nộp đơn có quyền khiếu nại quyết định trả lại đơn khởi kiện trong thời hạn luật định nếu có cơ sở cho rằng việc từ chối là không đúng quy định pháp luật.
Lưu ý: Bài viết có giá trị tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý trong từng trường hợp cụ thể. Để được tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ với luật sư.
————————–
Công ty Luật Anh Sĩ
Địa chỉ: Số 253AC2, đường số 4, KDC Hồng Phát, phường An Bình, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.224.6698
Email: congtyluatanhsi@gmail.com






